Bilişsel gelişim, insanların düşünme, öğrenme, problem çözme ve anlama yeteneklerini içeren bir süreçtir. Bilişsel gelişim, doğumdan itibaren başlar ve yaşam boyu devam eder. Ancak farklı yaş dönemlerinde farklı hızlarda ve farklı şekillerde ilerler.
İnsanlar bebeklikten itibaren çevreleriyle etkileşim kurarak temel bilişsel yetileri geliştirmeye başlarlar. Bu süreç ilk yıllarda hızlı bir şekilde ilerler ve bebekler, çocuklar ve ergenler farklı yaş dönemlerinde farklı bilişsel yetenekler kazanırlar. Örneğin, bebekler genellikle dil gelişimi, motor becerileri ve duyusal algıda büyük ilerlemeler kaydederler.
Bilişsel gelişim, Piaget'in bilişsel gelişim kuramına dayanarak dört temel evreye ayrılır:
- Sensomotor Dönem (0-2 yaş): Bu dönemde bebekler, duyusal algıları ve motor becerileri geliştirirler. Nesneleri algılamaya, nesneler arası ilişkileri anlamaya başlarlar.
- İkinci Dönem (2-7 yaş): Bu dönemde çocuklar sembollerle (örneğin, dil) düşünmeye başlarlar ve soyut kavramları anlamaya çalışırlar. Hayal güçleri gelişir.
- Somut İşlemler Dönemi (7-11 yaş): Bu dönemde çocuklar, mantıklı düşünme yetenekleri gelişir ve somut nesneler arasındaki ilişkileri daha iyi anlamaya başlarlar.
- Soyut İşlemler Dönemi (11 yaş ve sonrası): Bu dönemde ergenler soyut kavramları anlamaya başlarlar, soyut düşünme yetenekleri gelişir ve karmaşık problemleri çözebilirler.
Unutmayın ki bireyler arasında bu dönemlerdeki gelişim hızları farklılık gösterebilir ve çevresel etmenler, deneyimler ve genetik faktörler bu süreci etkileyebilir. Bilişsel gelişim, yaşam boyu devam eden bir süreç olduğu için, insanlar hayatları boyunca öğrenmeye ve bilişsel yeteneklerini geliştirmeye devam ederler.
