Travmatik bir olayın sonrasında birçok kişi psikolojik tepkiler yaşayabilir. Bu tepkiler, olayın şiddeti, kişinin yaşadıkları ve kişisel farklılıklara bağlı olarak değişebilir. Travma sonrası psikolojik tepkiler, genellikle aşağıdaki gibi olabilir:
- Şok ve İnkar: Olayın hemen ardından, kişi şok içinde hissedebilir ve yaşadıklarını inkar edebilir. Olayın gerçekliğini kabul etmek zor olabilir.
- Kabuslar ve Gece Terörleri: Travma sonrası kabuslar ve gece terörleri sık görülen tepkilerdir. Kişi olayı yeniden yaşayabilir veya kabuslarında travmatik öğeleri görebilir.
- Sürekli Hatıralar ve Görsel İmajlar: Olayın ayrıntıları veya görüntüleri kişinin zihninde tekrar tekrar belirebilir. Bu "geri dönüş" hatıraları travma sonrası yaşamı etkileyebilir.
- Duygusal Tepkiler: Travma sonrası duygusal tepkiler genellikle karmaşıktır. Kişi öfke, üzüntü, korku, utanç, suçluluk veya duygusal uyuşukluk gibi çok çeşitli duygular yaşayabilir.
- Hiperuyarılma ve Dikkat Problemleri: Kişi hiperuyarılma yaşayabilir, yani çevresindeki uyarıcılara aşırı hassas hale gelebilir. Aynı zamanda dikkat sorunları yaşayabilir ve konsantrasyon zorluğu çekebilir.
- Sosyal İzolasyon: Bazı kişiler travma sonrası dönemde kendilerini izole edebilirler. Sosyal ilişkilere olan ilgi azalabilir ve kişi kendisini yalnız hissedebilir.
- Fiziksel Semptomlar: Travma sonrası dönemde fiziksel semptomlar da yaşanabilir. Bunlar baş ağrısı, mide problemleri, kas gerginliği ve uykusuzluk gibi olabilir.
- Suçluluk ve Utanç: Kişi olayın sonuçlarından veya kendi tepkilerinden dolayı suçluluk veya utanç hissedebilir.
- Başkalarını Koruma İsteği: Travma sonrası dönemde kişi, başkalarını koruma ve olayın tekrarlanmasını önleme isteği hissedebilir.
- Travmanın Hatırlanmasından Kaçınma: Bazı kişiler travmatik olayı hatırlamaktan veya olayın konuşulmasından kaçınabilirler.
Bu tepkilerin hepsi travma sonrası dönemin normal bir parçası olabilir ve birçok kişi bu tepkilerle başa çıkar. Ancak bu tepkiler uzun süre devam ederse veya kişinin işlevselliğini ciddi şekilde etkilerse, profesyonel yardım almak önemlidir. Profesyonel bir terapist, kişinin travma sonrası stres bozukluğunu veya diğer psikolojik rahatsızlıkları ele almasına yardımcı olabilir.
